Havaların ısınmasıyla birlikte sadece biz insanlar değil, doğa da hareketlenmeye başlıyor. Bahar ayları sadece güzel kokulu çiçekleri ve kuş cıvıltıları demek değil; aynı zamanda böcekler de bu mevsimde yeniden ortaya çıkarlar. Sokaklarda, parklarda, bahçelerde her türden ve büyüklükten böcekleri görmeye başlarız. Tabii ki bahar aylarıyla birlikte evde görülen böcek türleri ve sayıları da kaçınılmaz olarak artar. Bu yazıyı okuduktan sonra evde görülen böcek türlerini, özelliklerini ve nerelerde görüldüklerini ayrıntılı biçimde keşfedeceksiniz.
Evde Görülen Böcek Türleri: Hamam Böceği
Evde görülen böcek türleri içinde belki tartışmasız en sevilmeyen tür hamam böcekleridir. Büyük koyu renk gövdeleri, bazı türlerinde bulunan kanatları ile güzel bir yaz akşamını bir anda kabusa çevirebilirler. Bu davetsiz misafirleri gelin yakından tanıyalım.
Genel Özellikleri
- Taksonomi: Hamam böcekleri, Blattodea takımına aittir. Termitlerle yakın akrabadırlar. Genetik analizler, hamam böceklerinin termitlerle ortak bir atadan evrimleştiğini göstermektedir.
- Çeşitlilik: Dünya çapında yaklaşık 4.600 tür vardır, ancak yalnızca birkaç tür evlerde zararlı olarak bilinir.
- Evrimsel geçmiş: Fosil kayıtlarına göre 320 milyon yıldır varlıklarını sürdürmektedirler.
Beslenme Davranışları
- Genellikle sıcak, nemli ve karanlık ortamları tercih ederler.
- Çoğu tür çöpçüdür; yiyecek, kağıt, kumaş, kitap ve ölü böceklerle beslenir.
- Bazı türler odun ve selüloz sindirebilir (ör. Cryptocercus).
Hamamböceklerinin Ekolojik Rolü
- Besin zincirinde kurbağa, kertenkele, kuş ve küçük memeliler hamam böcekleri ile beslenir.
- Yumurtalarıyla beslenen parazitoid yaban arıları bulunur.
Hamam Böceklerinin İnsan Yaşamına Etkileri
Görünüşleri kesinlikle hoşumuza gitmiyor olabilir peki bu böcekler biz insanlar için zararlı mıdır?
- Evlerde görülen türler hijyen sorunlarına yol açar.
- Salmonella, E. coli ve dizanteri gibi hastalıkların yayılmasına aracılık edebilirler.
- Kötü koku yaymaları ve gıda maddelerine zarar vermeleriyle bilinirler.
- Hamam böcekleri astımı tetikleyebilir ve alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
- Yiyecekleri, mutfak yüzeylerini ve bulaşıkları kirleterek gıda zehirlenmesine yol açabilirler.
- Salya, dışkı ve dökülen deri parçaları özellikle çocuklarda alerjik reaksiyonları tetikleyebilir.
Hamamböceklerinin evlerde görülmesi çoğu kişi için fazlasıyla rahatsız edicidir. Özellikle sıcak ve nemli iklimlerde yaşayanların evlerinde bu böceğe rastlaması çok daha olasıdır. Nişastalı gıdalar, çöpler, karton kutular, nemli ortamlar ve sızıntılar hamam böceklerini evlere çeken faktörlerden sadece birkaçıdır.
Hamamböceklerinin evlerde görülme nedenlerini ve onlardan nasıl kurtulacağınızı merak ediyorsanız bu yazımızı kaçırmayın!
Evlerde Görülen Hamam Böceği Türleri
- Amerikan hamam böceği (Periplaneta americana): Büyük, kırmızımsı kahverengi; evlerde özellikle bodrum ve zemin katlarda sık rastlanır.
- Alman hamam böceği (Blattella germanica): Küçük, açık kahverengi; mutfaklarda ve banyolarda yaygındır. Evlerde en sık görülen ve hastalık yayma potansiyeli en yüksek türdür.
- Doğu/Oryantal hamam böceği (Blatta orientalis): Siyah veya koyu kahverengi; nemli alanlarda bulunur.
- Kahverengi çizgili hamam böceği (Supella longipalpa): Küçük, bantlı desenli; giysi ve mobilyalara yumurta bırakabilir. Daha az görülür, sıcak ve yüksek alanları tercih eder.
- Madagaskar tıslayan hamam böceği (Gromphadorhina portentosa): Zararsız, büyük boyutlu; bazen evcil hayvan olarak beslenir.
- Dumanlı kahverengi hamam böceği: Nemli, karanlık ortamları sever; genellikle çatı ve depo alanlarında bulunur.
Hamam Böcekleri Hakkında İlginç Bilgiler
Başsız Yaşayabilme
- Hamam böcekleri açık dolaşım sistemi sayesinde başsız bir hafta kadar yaşayabilir.
- Ölüm nedeni nefes alamamak değil, su içememekten kaynaklanan susuzluk olur.
Nefes Kontrolü
- 40 dakika boyunca nefeslerini tutabilirler.
- Bu özellik, su altında yarım saatten fazla hayatta kalmalarını sağlar.
Hızlı Hareket
- Bir hamam böceği saatte yaklaşık 5 km koşabilir.
- Bu hız, ev içinde mikropların ve bakterilerin çok hızlı yayılabilmesi anlamına gelir.
- Yavrular da pirinç tanesi kadar küçük olmalarına rağmen oldukça hızlıdırlar.
Alkol Çekiciliği
- Amerikan hamam böceği özellikle bira gibi alkollü içeceklere ilgi gösterir.
- Bunun nedeni içeceklerdeki şeker ve şerbetçiotu bileşenleridir.
Dev Türler
- Güney Amerika’da yaşayan en büyük tür 15 cm uzunluğa ve 30 cm kanat açıklığına sahiptir.
- Ortalama hamam böcekleri ise genellikle 1–5 cm boyundadır.
Açlığa Dayanıklılık
- Bir ay boyunca yiyeceksiz yaşayabilirler.
- Ancak susuzluk karşısında bir haftadan fazla dayanamazlar. Bu yüzden nemli alanlarda (banyo, bodrum, mutfak) sık görülürler.
Evde Görülen Böcek Türleri: Karınca
Karıncalar (Formicidae), dünya genelinde 12.000’den fazla türüyle ekosistemlerin en önemli üyelerinden biridir. Koloni yapıları, iletişim yöntemleri ve toprak sağlığına katkılarıyla dikkat çekerken aynı zamanda evde görülen böcek türlerinden de biridir. Karıncaların evlerde görülen istilacı türleri insanlar için sorun oluşturur.
Genel Özellikleri
- Akrabalık: Arılar ve yaban arılarıyla yakın akrabadırlar; vücutları dar bel ile üç bölüme ayrılır: baş, göğüs (thorax) ve karın (gaster).
- Renk ve çeşitlilik: Çoğu tür siyah, kahverengi veya kırmızı renktedir.
- Tür sayısı: Dünya çapında 12.000’den fazla tür tanımlanmıştır.
Yayılım ve Habitat
- Neredeyse tüm kıtalarda bulunurlar; yalnızca Antarktika( antarktika ve arktik bölge arasındaki farkları öğrenmek için bu yazımıza göz atabilirsiniz!), Grönland, İzlanda ve bazı küçük adalarda bulunmazlar.
- Çoğu tür toprakta, yaprak döküntülerinde veya çürüyen bitkilerde yaşar.
- Sosyal yaşam: Koloniler halinde yaşarlar; işçiler, kraliçe ve erkek karıncalar farklı görevler üstlenir.
Beslenme
- Türlere göre değişmekle birlikte genellikle yaprak, tohum, küçük böcek, nektar ve balözü tüketirler.
- Balözü (honeydew), yaprak bitleri gibi böceklerden elde edilir.
- Karıncalar yiyecekleri yuvalarına taşır, kendi ağırlıklarının 10 katından fazlasını taşıyabilirler.
Koloni Yapısı ve Yaşam Döngüsü
- Kolonilerde farklı görevler vardır: işçiler, askerler, kraliçeler.
- İşçiler: Koloninin büyük kısmını oluştururlar, tamamı dişi karıncalardan oluşur; yiyecek toplar, yavrulara bakarlar. Genellikle haftalar veya aylar boyunca yaşarlar.
- Kraliçe: İşçilerden daha büyüktür; tek görevi döllenmiş yumurta bırakmaktır. Kraliçeler çiftleşmeden sonra kanatlarını kaybeder ve uzun yıllar yaşarlar.
- Erkekler: Sadece çiftleşme döneminde ortaya çıkar, kısa süre yaşar ve ölürler.
- Çoğu koloni tek kraliçeye sahipken, bazı türler süperkoloni oluşturur. Bu süperkoloniler milyarlarca karınca içerebilir ve binlerce kilometreye yayılabilir.
Karıncaların Ekolojik Rolü
- Karıncalar sürüngenler, kuşlar, memeliler gibi birçok canlı için besin kaynağıdırlar.
- Toprağı havalandırarak verimliliği artırırlar; bu yönüyle toprak solucanlarına benzer bir işlev görürler.
- Ekosistem dengesi için arılar kadar önemli kabul edilirler.
Karıncaların İnsanlarla İlişkileri ve Benzerlikleri
- Evlerde kolonileşerek rahatsızlık yaratabilirler
- Ateş karıncaları gibi bazı türler sokmalarıyla insanlara zarar verebilir
Buna rağmen ekosistemlerdeki faydaları nedeniyle korunmaları önemlidir. Bu küçük canlıların insanlarla ortak özellikleri de bulunur:
- Tarım yaparlar: Yaprak bitlerini “çiftlik hayvanı” gibi besler, balözü üretimini teşvik ederler.
- Hayvan beslerler: Bazı türler mantar yetiştirir, bazıları böcekleri korur.
- Yuvalar: Karmaşık tünel sistemleriyle şehir benzeri yapılar kurarlar.
Karıncalar Evlere Neden Gelir?
Karıncalar evlere genellikle şekerli yiyecekler, nemli ortamlar ve kolay giriş noktaları nedeniyle girer. Onlardan kurtulmak için yiyecek kaynaklarını ortadan kaldırmak, giriş noktalarını kapatmak ve gerekirse yem veya doğal çözümler kullanmak gerekir. Büyük istilalarda profesyonel ilaçlama önerilir.
Karıncalar Zararlı mı?
Genellikle zararsızdır ancak evde dolaşırken kirli yüzeylerden geçip gıda kontaminasyonuna yol açabilirler.Tehlikeli türler (ör. ateş karıncaları, kurşun karıncaları) daha çok tropikal bölgelerde görülür.
Evlerde en sık görülen türler: Marangoz karıncası, Kaldırım karıncası, Hırsız karınca ve Kokulu Ev karıncası.
Evde Görülen Böcek Türleri: Gümüşçün Böceği
Evlerde görülen böcek türleri arasında sıklıkla görülen ve görüntüsü en rahatsız edici olanlardan biri gümüşçün böcekleridir. Bu tür dünyada 300 milyon yıldır var olan en eski böceklerinden biridir; nemli ve karanlık ortamlarda yaşar, kitap, kağıt ve kumaş gibi nişastalı materyallerle beslenir. İnsan sağlığına doğrudan tehdit oluşturmaz ancak evlerde ciddi maddi zararlara yol açabilir.
Genel Özellikleri
- Taksonomi: Lepisma saccharina türüyle bilinir; ilkel kanatsız böcekler grubuna dahildir.
- Görünüm: Kanatsız, gümüşi gri renkte, uzun antenli ve balık gibi kıvrılarak hareket eder.
- Boyut: Ortalama 1–2 cm uzunluğundadır, başta anten, arkada üç uzun çıkıntı bulunur
- Yaşam süresi: Uygun koşullarda 2–8 yıl yaşayabilir.
- Üreme: Dişiler günlük yumurta bırakır; yumurtalar 3–8 hafta içinde açılır.
- Dayanıklılık: Yiyeceksiz bir yıla kadar hayatta kalabilirler ancak yüksek nem olmadan yaşayamazlar.
- Özellikle Kuzey Amerika, Avrupa, Çin, Japonya ve Hawaii’de yaygındır.
Habitat ve Davranış
- Nemli ve karanlık alanları tercih ederler: banyo, mutfak, bodrum, çatı katı bu böceklerin en sık görüldüğü yerlerdir.
- Gece aktif oldukları için gündüz genellikle saklanırlar.
- Çatlaklar, duvar boşlukları ve mobilya araları en sık görülen saklanma yerleridir.
- Yeni yapılarda, nemli tuğla ve taşlarda hızla çoğalabilirler.
- Doğal ortam: Kaya altı, ölü yapraklar, ağaç kabuklarında yaşarlar.
- Nem gereksinimi: %70–95 nem oranı.
Gümüşçün Böceklerinin Ekosistemdeki Rolü
- Ayrıştırıcı: Ölü yaprak ve odun gibi organik materyalleri parçalayarak ekosisteme katkı sağlar.
- Karınca ve termit yuvalarında yaşayabilir.
- Avcıları: Örümcekler, kırkayaklar ve Kulağakaçan böcekleri.
Beslenme Alışkanlıkları
- Karbonhidrat ve protein tüketirler: un, tahıl, yulaf, kurutulmuş et, sebze.
- Kitap ve kağıt: Özellikle nişastalı veya parlak kaplamalı kağıtları severler.
- Yapıştırıcı ve kumaş: Duvar kağıdı, kitap ciltleri, halı, perde, pamuk ve ipek.
- Ev eşyaları: Karton kutular, arşiv belgeleri, nişastalı tekstiller.
- Nişastalı ve proteinli maddeler: Kağıt, kitap, duvar kağıdı, karton, kumaş, tahıl, kurutulmuş et.
- Dayanıklılık: Yiyeceksiz birkaç ay ile bir yıl arası yaşayabilir.
İnsanlar İçin Önemi
- İnsanları ısırmaz veya hastalık bulaştırmazlar ancak dışkıları ve dökülen pulları alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
- Estetik açıdan rahatsız edici oldukları için evlerde istenmezler.
- Evcil hayvanlar için zararsızdır; kediler ve köpekler onları yese bile toksik değildir.
- Maddi zarar: Kitap, belge, fotoğraf, giysi ve duvar kağıtlarını tüketerek evlerde ve müzelerde ciddi kayıplara neden olurlar.
Evde Görülen Böcek Türleri: Örümcek
Ev örümcekleri genellikle yanlış anlaşılır; çoğu zararsızdır ve aslında evdeki böcek popülasyonunu azaltarak fayda sağlar.
Ev Örümceklerinin Genel Özellikleri
- Taksonomi: Araneae takımına ait, dünya çapında binlerce türü vardır.
- Görünüm: Çoğu küçük, kahverengi veya gri renkte; uzun bacaklıdır.
- Yaşam alanı: Evlerin köşeleri, bodrum, garaj ve pencere kenarları yaşam alanlarıdır.
- Ömür: Türlere göre değişir, genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında yaşarlar.
Örümceklerin Ekolojik Rolü
- Doğal böcek kontrolü: Sivrisinek, sinek, hamam böceği ve diğer küçük böcekleri avlarlar
- Besin zinciri: Kuşlar, kertenkeleler ve bazı memeliler için besin kaynağıdır
- Ekosistem dengesi: Evlerde böcek popülasyonunu azaltarak dolaylı fayda sağlar
İnsanlarla İlişkileri
- Zararsızdırlar: Çoğu ev örümceği insanı ısırmaz ve zehirli değildir.
- Yanlış algı: Genellikle korku ve tiksintiyle ilişkilendirilir ancak sağlık riski taşımazlar.
- Fayda: Evde böcek sayısını azaltarak hijyen açısından dolaylı katkı sağlarlar. Çoğu örümcek gece avlanır, gündüz saklanır
- Ev örümcekleri genellikle aynı yerde uzun süre yaşar; bu nedenle bir kez yerleştiğinde sürekli böcek avlayarak evdeki zararlı popülasyonunu azaltır.
- Bazı türler yılda yüzlerce böcek tüketebilir.
Evlerde Sık Görülen Örümcek Türleri
- Ev örümceği: Küçük, genellikle zararsız; köşelerde ağ kurar.
- Bodrum örümceği: Uzun bacaklı, nemli alanlarda görülür; toksik değildir. genellikle bodrumlarda görülür, zararsızdır .
- Kurt örümceği: Büyük ve hızlı; ağ kurmaz, zararsızdır, yerde dolaşır.
- Zıplayan örümcek (Salticidae): Küçük, zıplayarak avlanır; pencere kenarlarında sık görülür.
- Ev örümceği (Tegenaria türü): Büyük ağlar kurar, hızlı hareket eder.
Tehlikeli Türler ve Belirtileri
- Karadul Örümceği: Parlak siyah, karın altında kırmızı kum saati deseni bulunur, zehirlidir.
- Karadul ısırığı: Karın kasılmaları, göğüs sıkışması, yüksek tansiyon, terleme, bulantı görülür. Nadiren ölümcül olabilir.
- Türkiye’de görüldüğü yerler: Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelerde daha sık görülür. İstanbul, Ankara, Adana, Mardin, Van ve Kars’ta kayıtlar mevcuttur.
- Kahverengi Münzevi Örümcek: Keman şeklinde işaretli, 6 gözlüdür, zehirlidir.
- Kahverengi münzevi ısırığı: İlk saatlerde ağrısız, sonra kızarıklık ve şişlik; ilerleyen günlerde ülserli yara ve kalıcı iz bırakabilir.
- Türkiye’de görüldüğü yerler: Daha çok sıcak ve nemli bölgelerde, özellikle Akdeniz kuşağında görülür. Muğla, Hatay, Kahramanmaraş ve Mardin’de görülmüştür.
Örümcekler Neden Eve Girer?
- Yiyecek arayışı: Sivrisinek, sinek, karınca gibi böcekleri avlamak için.
- Barınma ihtiyacı: Soğuk havalarda sıcak ve güvenli alanlara yönelirler.
- Saklanma alanları: Karanlık köşeler, bodrum, garaj ve çatlaklar.
Ev örümceklerinden kurtulmak için en etkili yöntemler giriş noktalarını kapatmak, düzenli temizlik yapmak, yiyecek kaynaklarını ortadan kaldırmak ve doğal/kimyasal çözümleri doğru şekilde uygulamaktır.
Evde Görülen Böcek Türleri:Tahtakurdu
Evde görülen böcek türleri arasında sayılan tahtakurdu aslında mobilya ve ahşap yapılarda yıllarca gizli kalabilen, ciddi yapısal zararlara yol açan böcek larvalarıdır.
Tahtakurdu Hakkında Bilinmesi Gereken 6 Gerçek
1. Yetişkin böcekler ışığı sever
- Ahşaptan çıktıklarında doğrudan ışığa veya pencereye yönelirler. Bu nedenle onları en çok çatı katı veya pencere kenarında görebilirsiniz.
2. Larvalar yıllarca ahşap içinde kalır
- Ortalama 4 yıl boyunca ahşap içinde gizlenirler. Bu durum, yıllar sonra ortaya çıkabilecek gizli bir istila anlamına gelir.
3. Nemli ahşabı tercih ederler
- %12’den fazla nem oranına sahip ahşap onlar için idealdir.
- Ahşabı bu kadar kuru tutmak oldukça zordur.
4. Doğal avcılar
- Örümcekler yetişkin tahtakurdu böceklerini yakalayabilir.
- Ancak larvalar ahşap içinde saklandığı için örümcekler onları yok edemez.
5. Küresel yayılım
- Aslen belirli bölgelerde yaşayan türler, mobilya ve kereste ticaretiyle tüm dünyaya yayılmıştır.
- Güney Afrika’da “İtalyan böceği” olarak bilinen tür, antika İtalyan mobilyalarıyla ilişkilendirilir.
6. Parazit eşlikçileri
- Tahtakurdu Sclerodermus domesticus adlı parazitik yaban arısını barındırabilir.
- Bu arı tahtakurdunu öldürür ama insanları sokarak tehlike yaratabilir.
Tahtakurdunun Zararları
- Tahtakurdu istilası yıllarca fark edilmeyebilir, bu yüzden düzenli kontrol şarttır.
- En büyük zarar larva evresinde gerçekleşir.
- Antika mobilyalar ve çatı kirişleri en çok risk altındaki alanlardır.
Evde Görülen Böcek Türleri: Güve
Güveler, ekosistem için kritik öneme sahip olsalar da çoğu zaman yanlış anlaşılır. Güveler yalnızca gece uçan kelebekler değildir; tozlaşmada, besin zincirinde ve ekolojik dengede büyük rol oynarlar. Evlerde de sık rastlanan böcek türlerinden biridir.
Genel Özellikler
- Taksonomi: Lepidoptera takımına aittir; kelebeklerle aynı gruptadır.
- Tür çeşitliliği: Dünya çapında 160.000’den fazla tür tanımlanmıştır.
- Görünüm: Çoğu kelebeklere benzer, ancak genellikle daha kalın gövdeli ve tüylü antenlidir.
- Aktiflik: Çoğu tür gece aktiftir; bu yönüyle kelebeklerden ayrılır.
- Besin zinciri: Kuşlar, yarasalar, sürüngenler ve küçük memeliler için önemli bir besin kaynağıdır.
Yayılım ve Habitat
- Güveler neredeyse tüm kıtalarda bulunur.
- Çeşitli ekosistemlerde yaşarlar: orman, çayır, çöl, tropikal bölgeler.
- Bazı türler evlerde ve depolarda da görülebilir.
- Çoğu güve yapay ışığa çekilir.
Beslenme
- Larvalar (tırtıllar): Yaprak, çiçek, tohum ve bazen kumaş veya depolanmış gıda tüketir.
- Yetişkinler: Çoğu tür nektar emer; bazıları hiç beslenmez.
- Zararlı türler: Giysi güvesi ve tahıl güvesi evlerde ciddi zarar verebilir.
Güvelerin Ekosistemdeki Rolü
- Tozlaşma: Gece çiçeklerini tozlaştırarak ekosisteme katkı sağlarlar. Güveler olmadan birçok bitki türü üreyemez.
- Besin zinciri: Kuşlar, yarasalar ve diğer böcekçil hayvanlar için önemli besin kaynağıdır.
- Biyoçeşitlilik göstergesi: Güve popülasyonları ekosistem sağlığını yansıtır; azalmaları çevresel sorunların habercisidir.
- Besin kaynağı: Güve larvaları (tırtıllar) birçok kuş türünün yavru beslenmesinde kritik rol oynar.
Güvelerin İnsanlarla İlişkileri
- Zararsız türler: Çoğu güve doğrudan insana zarar vermez.
- Zararlı türler: Giysi güvesi (yün, pamuk, ipek tüketir) ve tahıl güvesi (depolanmış gıdaya zarar verir)
Kültürel algı: Çoğu zaman kelebekler kadar sevilmez, ancak ekosistem için aynı derecede önemlidir.Güveler genellikle zararlı olarak görülür, oysa yalnızca birkaç tür evlerde kumaş ve yiyeceklere zarar verir.
Yaygın Güve Türleri
- Giysi güvesi: Yün, ipek, kaşmir gibi doğal lifleri tüketir; dolap ve çekmecelerde görülür.
- Kiler/Gıda güvesi: Tahıl, kuru meyve ve paketli gıdalara yönelir; mutfak ve kilerlerde yaygındır.
- Ağ güvesi: Çatı arası ve bodrum gibi karanlık alanlarda ağ oluşturur.
- Halı güvesi: Halı ve döşemelerde çıplak lekeler bırakır.
Havalar ısındığında sadece doğa değil, evlerimiz de hareketleniyor. Çiçeklerin açması ve kuşların cıvıltısı kadar, evde görülen böcek türleri de bu dönemde hayatımızın bir parçası haline geliyor. Hamam böceğinden karıncaya, gümüşçünden güveye kadar pek çok canlı aslında ekosistemin vazgeçilmez üyeleri. Evde görülen böcek türleri bazen rahatsız edici olsa da onların özelliklerini ve yaşam alanlarını tanımak, hem doğayı daha iyi anlamamızı hem de onlarla doğru şekilde başa çıkmamızı sağlar.
Kaynakça
https://www.pestworld.org/news-hub/pest-articles/fascinating-cockroach-facts
https://www.nwf.org/Educational-Resources/Wildlife-Guide/Invertebrates/Ants
https://discoverants.com/about-ants/?lang=en
https://www.jcehrlich.com/pest-insights/insects/silverfish
https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-to-know-about-silverfish
https://www.treehugger.com/facts-about-misunderstood-house-spider-4868827
https://www.onguardpestcontrol.ie/woodworm-treatment/10-things-you-probably-dont-know-about-woodworm
